Voorbeschouwing Amazone synode

25 september 2019

Pastoraat en milieu in het Amazonegebied 

Bijna de hele maand oktober wordt in het Vaticaan een bijzondere bisschoppensynode gehouden over het Amazonegebied in Zuid-Amerika. De werktitel van deze deels ‘groene’ synode is: ‘Amazone: nieuwe wegen voor de Kerk en voor een integrale ecologie’. Twee thema’s onder één noemer; twee thema’s waar je tot Sint Juttemis over kunt blijven praten maar waar afdwingbare concrete uitkomsten en maatregelen bij voorbaat uitgesloten zijn. Wat niet wil zeggen dat het een zinloze bijeenkomst wordt. Want opnieuw daagt paus Franciscus zijn eigen kerk en de wereldgemeenschap uit tot serieus nadenken: over het pastoraat, mensenrechten en over de bescherming van het milieu.

Wie luistert er nou naar Indianen…?

–   door onze correspondent Frans Wijnands   –

‘We hebben ze het geloof gebracht met het idee dat we tegen die Indianen wel konden zeggen wat we wilden, wat volgens ons goed was. We brachten onze Europese ervaringen en visie naar het Amazonegebied zonder acht te slaan op de tradities, gebruiken en gewoonten van die inheemse bevolking. Maar ja, in Europa gaan de dingen nu eenmaal anders en dat zal op de komende bisschoppensynode wel blijken’. Mgr. Erwin Kräutler staat in het Vaticaan bekend als ‘de Amazone-bisschop’. De Braziliaans-Oostenrijkse Kräutler trok in 1965 als jong missionaris naar het Braziliaanse Amazonegebied om er te werken bij zijn oom, bisschop van het bisdom Xingu, het grootste rk-diocees van Brazilië. In 1980 werd hij tot bisschop gewijd en nam hij de taak van zijn oom over. Nu is mgr. Kräutler zelf met emeritaat maar dat weerhoudt hem er niet van om onvermoeibaar op te blijven komen voor de mensenrechten van de oorspronkelijke Indiaanse bevolking. Een minderheid waar eigenlijk niemand naar luistert, constateert mgr. Kräutler. Een aantal jaren geleden maakte hij paus Franciscus attent op de beroerde situatie in het Amazonegebied, waar ontbossing, ontginningen en aangestoken bosbranden de oorspronkelijke bewoners van hun grondgebied verdrijven en waar de natuur  slachtoffer wordt van de mens die alleen maar oog heeft voor economische belangen en geldelijk gewin.

‘Het gaat, vrees ik, voor onrust en grote spanningen zorgen als op de komende bisschoppenconferentie twee pastorale opvattingen op elkaar botsen. Europeanen zien veel dingen anders dan wij. Bij ons begint alles aan de basis. De mensen zeggen wat ze denken. Daar moet je respect voor hebben, je moet naar ze luisteren, zeker als bisschop’. Natuurlijk neemt de emeritus-bisschop deel aan de synode. Net als een andere Braziliaan, emeritus-kardinaal Claudio Hummes. Deze 84-jarige franciscaan is al jaren een autoriteit binnen de rk-kerk. In het Jezuïetenblad Civilta Cattolica blikte hij onlangs vooruit op de synode en dat liegt er niet om. ‘We gaan natuurlijk niet naar die synode om te herhalen wat al zo vaak gezegd is, hoe mooi en theologisch onderbouwd dat ook moge zijn’.  Je hoeft dan de begrippen ‘vrouwelijke diakens’ en ‘getrouwde priesters’ maar te noemen en de tegenstellingen tussen de kerkelijke leer en de praktische pastorale zielzorg springen levensgroot in het oog.

Amazonië is de niet staatkundige aanduiding voor het immense regenwoud, het grootste op aarde. Het heeft een oppervlakte van 5,5 miljoen vierkante kilometer en strekt zich uit over maar liefst negen Zuidamerikaanse landen, waaronder Suriname. Maar het grootste deel – ruim 60% – ligt in Brazilië. De huidige Braziliaanse regering en vooral president Jair Bolsonaro worden vanwege hun economische ontwikkelingsplannen als de grootste bedreiging voor het regenwoud gezien.  Bolsonaro wil het bos open leggen voor landbouw, veeteelt, maar ook voor mijnbouw en gigantische waterkrachtprojecten.

Vanuit de behoudende hoek binnen de rk-kerk is er weerstand tegen voorstellen van priesters en bisschoppen uit het Amazonegebied om misschien getrouwde mannen en vrouwen meer bij de zielzorg en de liturgie te betrekken. Kardinaal Hummes begrijpt dat wel, maar vindt dat er creatief naar de toekomst moet worden gekeken. Verscheidenheid binnen onze ene Kerk  moet geen bedreiging, maar een verrijking zijn, vindt hij. ‘De verscheidenheid is juist de rijkdom van de eenheid van de Kerk’.

Paus Franciscus heeft al laten weten dat hij het priesterambt niet meteen toegankelijk zal maken voor gehuwde mannen. Maar alleen het idee al dat er hardop over gesproken wordt jaagt de behoudende roomse clerus in de gordijnen. In die kringen heerst grote bezorgdheid en zelfs angst voor deze synode, vandaar de forse kritiek in aanloop er naar toe. ‘Eén punt is fundamenteel. De Apostolische Traditie, de leer van Jezus en de Apostelen overgenomen uit het Nieuwe Testament is leerstellig de enige toetssteen voor alle standpuntbepalingen over doctrine en praktijk. Amazone of geen Amazone, in geen enkel land, kan de kerk verwarring, laat staan tegengestelde leerstelling toestaan, omdat dit de Apostolische Traditie zou schaden’. Dat schreef uitgerekend kardinaal Georg Pell onlangs aan zijn gelovigen. De kardinaal wacht in een Australische gevangeniscel zijn hoger beroep inzake een misbruikschandaal af en heeft kennelijk de tijd om zich over de zuiverheid van de leer druk te maken.

‘Maar we hebben het wèl over andere bisdommen en parochies dan waar we in Europa aan gewend zijn. In mijn diocees zijn meer dan 800 parochies. Een priester komt daar eens in de twee, drie jaar langs. En in die tussentijd bestieren vrouwen de kerk. Als zij het niet deden…? Vrouwen kunnen veel dingen beter dan mannen, en daar hoort ook het diakenschap bij vindt mgr. Kräutler. Dat heeft volgens hem niks met ‘vrouwenkerk’ of ‘mannenkerk’ te maken. Er is maar één kerk waarin mannen en vrouwen gelijkberechtigd zijn in  het pastorale werk, de diaconie inbegrepen.

Ook kardinaal Hummes pleit voor aangepaste veranderingen en niet eindeloos het Europese priestermodel overplanten naar een totaal andere cultuur en andere omstandigheden zoals in het Amazonegebied. Natuurlijk kan de Amazone-synode het celibaat niet opheffen, maar de meer dan 185 deelnemers aan deze bijeenkomst kunnen wel pleiten voor aanpassingen, zelfs voor gewijde, getrouwde mannen om de rk-kerk in het priester-arme Amazonegebied levend te houden.

 

franswijnands@kpnmail.nl

Meer nieuws

Kerstvieringen in de Soester/Soesterbergse RK gemeenschappen

In het weekend van 30 november/1 december is het nieuwe […]

13 dec

Kerststallenroute

Baarn staat al sinds 1996 bekend als een kerstdorp en […]

12 dec

Gezinsmis

“Woord van de Heer” Woorden zijn heel belangrijk. Je kunt […]

12 dec
11 dec

Oratorium ‘Schepping’ zoekt zangers

Ooit een Oratorium gezongen? Deze mogelijkheid bestaat nu, want vanaf […]

10 dec

Verslag Malawireis

Zoals eerder afgesproken willen Jacqueline van Gaans en Frank Diepstraten […]

6 dec

Vice-voorzitter Margriet Nota

In de Soestercourant verscheen vandaag onderstaand artikel van de vice-voorzitter […]

4 dec

Gezocht: misdienaars …

Vandaag (4 december) in de Soester Courant een pagina-groot artikel […]

4 dec

Parochiedag rondom “Als God renoveert”

Zaterdagmiddag 30 november kwamen de locatieraden en pastoraatsgroepen van de […]

1 dec

Openingsviering Jaar van de Eucharistie

Op zaterdagavond 30 november werd met een speciale viering in […]

1 dec

Wanted: medewerkers voor de kerstviering in Soest, jong en oud.

We need you! Op kerstavond gaan we een kerstviering voor […]

27 nov

Debat over eucharistie komt op gang

Eerder berichtte deze site over de pastorale brief die de […]

27 nov

De reis van je hoofd naar je hart komt opnieuw uit.

      Auteur Leo Fijen, die het vernieuwde boek […]

27 nov

Sint voor ieder kind

Ilse Boerkamp begon jaren geleden de stichting Sint voor Ieder […]

25 nov

Geef je op voor de adventsretraite!

Pastor Wies Sarot heeft ook dit jaar weer een inspirerende […]

24 nov

Algemeen katholiek nieuws

Op deze website vindt u allerlei wetenswaardigheden en informatie die […]

21 nov

werelddag van de armen

     De hoop is niet voor eeuwig verloren  Voor […]

16 nov

Kerken en diaconale organisaties dragen fors bij aan bestrijding armoede

Dat blijkt uit het armoedeonderzoek dat vrijdag 8 november gepresenteerd […]

10 nov

Arie van Viegen overleden

Zondag 3 november overleed een geliefde parochiaan binnen de geloofsgemeenschap […]

7 nov

Activiteiten voor kinderen in Soest en Soesterberg 2019-2020

Hieronder treft u een overzicht aan van de activiteiten voor […]

7 nov

Over Petrus en Paulus

Onder de ‘extra informatie > historie’  plaatsen we een mooi […]

4 nov

Commentaren op James Mallon: Als God renoveert

      In het parochieblad M&M nr.6  wordt aandacht […]

4 nov

Pius Lezing door Mgr. de Korte

Al 132 jaar presenteert de Pius Almanak de katholieke wereld […]

3 nov

Kindermonument ingewijd

Een lang gekoesterde wens is vervuld. In oktober is op […]

2 nov

Info-avond Eerste Communie 14 november a.s. Soest/Soesterberg

Eerste communie infoavond voor Soest en Soesterberg Op donderdag 14 […]

30 okt

Torenlezing op 29 oktober in Oude Kerk

“Geschiedenis, religie en kunst” Torenlezing van Wim de Kam Geschiedenis, […]

27 okt

Ellen Hogema vindt nieuwe uitdaging

Helaas voor ons heeft Ellen Hogema, medewerker diaconie, een nieuwe […]

24 okt

Rome-Reformatieberaad geeft brochure over rechtvaardiging en heiliging uit

‘Protestantse en Rooms-Katholieke christenen delen veel. We delen de overtuiging […]

24 okt

Maria Koningin is dankbaar

Zo opende de Baarnsche Courant op 7 oktober een artikel […]

22 okt

Misdienaars gezocht in Soest en Soesterberg

Je hebt ze misschien wel eens aan het werk gezien. […]

18 okt

Beëindiging landelijke campagne Kerkennacht

Overgewaaid uit Duitsland werd Kerkennacht vanaf 2008 ook in Nederland […]

15 okt

Samenvatting eerste week Amazonesynode

Luisteren: sleutelwoord op eerste week Amazone-synode   –   door Frans […]

14 okt

Uitvaartcursus

In oktober gaan we van start met een nieuwe cursus […]

13 okt

Katholieke bijbelzondag

Op de feestdag van de Heilige Hiëronymus roept paus Franciscus […]

3 okt

Mariaviering – rozenkransgebed

Iedere woensdagavond is er in de dagkapel de voor velen […]

2 okt

Week van gebed voor de eenheid 2020

‘Buitengewoon’ is het thema voor de Week van Gebed voor de eenheid van de christenen […]

30 sep

Nieuw boek van Vincent Cornelissen

Ex locatieraad-voorzitter en parochiaan Vincent Cornelissen heeft na drie jaar […]

2 sep

Tussenstand actie Kerkbalans

Het overzicht van de kerkbalans 2019 is bekend, hoeveel er […]

2 sep

Baarhuisje in revisie

Al meer dan 10 jaar is de bouwkundige staat van […]

2 sep

Doordeweekse viering succes

Soms geloof je je ogen niet, maar op een gewone […]

2 sep

wensenformulier uitvaart

Wie dat wil, kan de wensen rondom zijn of haar […]

1 sep

Nieuw ledenadministratiesysteem

De ledenadministratie gaat voortaan via een nieuw programma genaamd Docbase.  […]

1 sep

‘Goede Buren Eemnes’ genomineerd voor de Ariënsprijs

De Ariënsprijs wordt eens in de drie jaar uitgereikt aan […]

1 sep