eucha

Eucharistische vroomheid na de lockdown

door GUIDO DIERICKX SJ   –

Wat misten we  toen we weken lijfelijk niet aanwezig konden zijn bij de eucharistieviering? De coronacrisis bracht een reflectie op gang over enkele essentiële aspecten van de eucharistie. Guido Dierickx over de geloofsgemeenschap.

Het leven in weken van lockdown heeft ons, gelovigen en kerkgangers, iets geleerd. Om te beginnen dat er zoiets aangeboden kan worden als virtuele misvieringen. Over die ontdekking zijn vele opgetogen stemmen te horen. Virtuele vieringen hebben immers onmiskenbare voordelen. Als het kerkgebouw onverbiddelijk op slot gaat, kan je dankzij de wonderen van het internet er toch nog een beetje bij aanwezig zijn en dat zonder verplaatsing en zonder parkeerproblemen. Dat voordeel kan banaal klinken maar het is een voordeel waarvoor vele mensen toch wel gevoelig zijn en zullen blijven. 

Maar een geloofsgemeenschap moet niet ideaal zijn.

Minder banaal is het dat virtuele misvieringen in de regel bijzonder verzorgd zijn. Er is een homilie te beluisteren die ongewoon goed is en die weerklinkt in een kerkelijke ruimte die ongewoon stil en ingetogen is. Nee, virtuele vieringen hebben iets te bieden voor alle gelovigen die eucharistische vroomheid op prijs stellen en niet alleen voor gelovigen die gehandicapt zijn en zich niet kunnen verplaatsen naar het vertrouwde kerkgebouw.

Hebben we zo een nieuwe stijl van misviering ontdekt en zal die in de toekomst de dominante stijl worden, zeker in streken met een nijpend tekort aan priesters en toegankelijke kerkgebouwen? Hopelijk zal het niet zover komen. 

De ideale geloofsgemeenschap bestaat niet

Want wat wij er vooral van geleerd hebben, is wat eraan ontbreekt en wat de vaak onderschatte rijkdom vormde van de misviering waarbij de gelovigen lijfelijk aanwezig zijn. Of wat althans de rijkdom zou kunnen zijn van die meer traditionele misviering. De viering van de eucharistie hoort de viering te zijn van en door een gelovige gemeenschap. De deelnemers aan die viering horen niet enkel betrokken te zijn bij de woorden en de gebaren van de voorganger, maar ook bij die van alle andere aanwezigen. 

Soms kan de lijfelijke aanwezigheid van die anderen ons ergeren. We horen die twee oudjes achter ons fezelen, we zien die twee broertjes voor ons aan elkaar trekken en duwen. Die horen eigenlijk niet thuis in de ideale geloofsgemeenschap. Maar een geloofsgemeenschap moet niet ideaal zijn. Het is goed dat ze er bij zijn, om ons eraan te herinneren dat wij lid zijn van een gemeenschap in wording.

Alleen kerkgangers met een heel individualistische eucharistische vroomheid kunnen daarmee tevreden te zijn.

Trouwens, zij vormen geen echte hinder wanneer wij tegelijk vele andere mensen met overgave horen zingen en stil zien bidden. Al die mensen, de ons bekende en de ons onbekende mensen, laten zich kennen als biddende mensen, zo anders dan gewoonlijk in hun dagdagelijkse leven. Is dat geen wonderlijke ervaring? Wij zijn niet alleen. Die andere, soms onbekende mensen gaan met ons mee op weg naar de vorming van de geloofsgemeenschap. Kan je die ervaring opdoen als je op je scherm kijkt naar een virtuele viering? Alleen kerkgangers met een heel individualistische eucharistische vroomheid kunnen daarmee tevreden te zijn.

Als de gemeenschapsvorming wel lukt

Nu weten wij maar al te goed dat die gelovige gemeenschapsvorming tijdens vele misvieringen niet helemaal tot volle bloei komt. Al te dikwijls geraakt de gemeenschapsvorming niet verder dan braafjes naast elkaar zitten, zonder elkaar te storen. Dat is te betreuren, het gevolg van te betreuren theologische opvattingen en van dwingende praktische overwegingen. 

De misviering is in beginsel geen individueel maar een collectief gebeuren.

Maar soms lukt het beter dan anders. Het lukt beter wanneer de aanwezigen elkaar na de dienst op het kerkpleintje begroeten en kennis kunnen maken met onbekenden en opnieuw en beter kennis kunnen maken met bekenden. Het lukt nog beter wanneer de kerkdienst in het teken staat van een huwelijk of van een uitvaart. De reden ligt voor de hand. Dan kennen vele aanwezigen elkaar al van tevoren, als familieleden en vrienden, kortom als leden van een reeds bestaande gemeenschap of als mensen die bij een bestaande gemeenschap willen aansluiten. 

Anders dan een privé-mis

Is dat niet wat een eucharistische viering zou moeten zijn: de bekroning van een bestaande geloofsgemeenschap of althans het begin van een geloofsgemeenschap? Dat geeft aan een misviering een heel ander betekenis dan die van een privé-mis die iedere priester, desnoods alleen, iedere dag moet opdragen. De misviering is in beginsel geen individueel maar een collectief gebeuren. Zo staat het beschreven in de brieven van Paulus en in de Handelingen van de Apostelen. Daarin vonden de eerste misvieringen plaats in huiskerken, te midden van de familie en het personeel van een vooraanstaande gelovige.

Over de auteur

Guido Dierickx SJ is een Vlaamse jezuïet. Doceerde politicologie, sociologie en godsdienstsociologie aan de Universiteit Antwerpen. Hij is redacteur van Ignis Webmagazine.
josvg

Kiest het CDA het kamp van de vrekken en de visielozen?

door JOS VAN GENNIP

De christendemocraten getuigen er in het debat over Europa en vluchtelingenkinderen niet van makkelijk te kiezen voor richtinggevende waarden, ziet Jos van Gennip. Hij weet dat het anders kan als hij Angela Merkel hoort zeggen: “Waarom sta ik hier anders dan omdat ik christen ben?”

Was het een directe inmenging van de paus zelf in de Nederlandse politiek? Op de Paasmorgen van dit jaar schalde niet het gebruikelijk “Dank voor de bloemen uit Olanda’’ over het – nu lege – Pietersplein, maar een vermaan over het gebrek aan solidariteit van de rijkere landen in de EU ten opzichte van de zwaarst getroffenen door de coronacrisis. Iedere ingewijde voelde onmiddellijk aan dat Franciscus het had over Nederland als aanvoerder van “de vrekken’’.

Beschamend, die hardvochtigheid

Twee maanden later bevestigde een opinieonderzoek dat de meeste aanhangers van het CDA grote bezwaren hebben tegen de voorstellen van de Europese Commissie en van de plannenhttps://nl.wikipedia.org/wiki/Jos_van_Gennip van het koppel Macron-Merkel terzake de drieslag redding-sanering-vergroening van de Europese economieën.

Het CDA durft kennelijk geen vuist te maken tegen een onbuigzame VVD

Bij dat andere dossier, het naar hier laten komen van een paar honderd minderjarige vluchtelingen op de Griekse eilanden, durft het CDA kennelijk ook geen vuist te maken tegen een onbuigzame VVD. Duitsland, zelfs Luxemburg en andere EU-lidstaten schaamden zich voor zoveel hardvochtigheid.

De komende dagen zal blijken of op een derde belangrijk punt, te weten het omdraaien van de drastische bezuinigingen op onze internationale samenwerking, er wat ruimhartigheid en barmhartigheid in het regeringsstandpunt te bespeuren valt. Juist nu, nu de Afrikaanse landen terecht vrezen teruggeworpen te worden tot het niveau van honger en armoede van twintig, dertig jaar geleden. De Duitse Bondskanselier stelt intussen dat Europa de zorg voor Afrika de hoogste prioriteit moet geven. Het Duitse voorzitterschap, dat op 1 juli ingaat, probeert dat in beleid om te zetten.

Het kamp van de vrekken

Wat is er in Nederland in het algemeen en in het CDA in het bijzonder toch aan de hand, dat we het kamp van de vrekken en soms zelfs de visielozen hebben kozen? De christendemocraten waren nota bene ooit de pionier van dat unieke Europese eenwordingsproces, waarin op basis van een christelijke overtuiging ingezet is op verzoening, vrede, vrijheid en voorspoed.

Een van de antwoorden is zeker gelegen in de innerlijke secularisering van deze beweging, en met name de verleiding om de ‘C’ van christelijk te vervangen door die van centrum of conservatief.

De C van CDA vervangen?

Rik Torfs, de voormalig rector magnificus van de KU Leuven, wees op het grote gevaar hiervan. Een jaar geleden verliepen ook in Vlaanderen de verkiezingen voor de christendemocraten dramatisch. Velen weten dat aan de weerzin van een intussen ook geseculariseerd gewest om op een christelijke partij te stemmen. Dus vervang die C toch door centrum.

Zo zou een encycliek als Laudato Si’ ook bij het CDA verinnerlijkt moeten worden.

Maar, zegt Torfs, als je alleen maar middenpartij wilt zijn, bepalen de flanken, soms zelfs de extremen, wat jouw positie is. Als die flanken zich sterk naar rechts bewegen, moet je wel meebuigen, wil je in het midden blijven.

En dat is precies wat nu gebeurt bij het CDA, waar de invloed van de opiniepeilers groot is geworden. En als die constateren dat de kiezers het zat zijn om nog meer geld naar die verspillers in Zuid-Europa te brengen, of om nog meer vluchtelingen op te nemen, of om dure euro’s naar corrupte regimes over te maken, dan is dat een onontkoombaar gegeven, willen we de populisten niet nog meer electorale kansen geven. De meeste christendemocratische leiders zullen niet ontkennen dat er wel degelijk belangrijke, richtinggevende waarden in het spel zijn, maar die lijken in het huidige klimaat toch niet te realiseren.

Een hoopvol spoor

Er is ook een andere positionering denkbaar. Ook in even zwaar geseculariseerde deelstaten van de Bondsrepubliek als Noordrijnland-Westfalen kunnen overtuigde christendemocraten verkiezingen winnen zonder populistische concessies. Dat begint niet met een selectie van de kandidaten op kerkbetrokkenheid, maar met een duidelijke aansporing en facilitering van de rijke ontdekkingstocht door de kracht de zeggenschap van het evangelisch en katholiek-sociaal denken. Zo zou een encycliek als Laudato Si’ ook bij het CDA verinnerlijkt moeten worden.

“Waarom sta ik hier anders dan omdat ik christen ben?”

En dat draagvlak? Politiek leiderschap vraagt meer dan ooit de moed om zelf draagvlak voor je overtuigingen te willen en te durven te scheppen. De bondskanselier laat bij menige gelegenheid zien dat dat kan, als het moet en als je het durft. “Waarom sta ik hier anders dan omdat ik christen ben?”

Merkel steunen of afvallen?

Zo’n veertig jaar geleden waren nogal wat CDA’ ers beducht voor samenwerking met de CDU. Die was toch niet echt christendemocratisch. In het komende half jaar van het Duitse voorzitterschap van de EU zijn de rollen omgekeerd: volgen wij op essentiële onderdelen die inzet om “Europa wieder stark zu machen, in Gemeinsamkeit”, zoals het motto van dit voorzitterschap luidt, Europa dat intern en wereldwijd “een anker van stabiliteit’’ moet zijn.

Zijn de overtuigingen en de engagementen van het CDA nog sterk genoeg om mevrouw Merkel in die historische inzet tegen de chaos en tegen de onverschilligheid niet af te vallen, maar te steunen? Er zijn nog vele krachten binnen het CDA die bereid zijn hier hun nek voor uit te steken en de partij niet af te schrijven, nu het nog kan…

over de auteur

bron: igniswebmagazine

beeld: © sidint.net

beperking-730x330

Coronazelfhulpbrochures

Het coronavirus heeft een enorme impact, ook op het leven van mensen met een verstandelijke beperking. Om hen te ondersteunen in deze onzekere en soms angstige tijden, heeft de Universiteit van Glasgow een serie online zelfhulpboekjes geactualiseerd en opnieuw gepubliceerd. De Academische Werkplaats Leven met een verstandelijke beperking heeft deze boekjes vertaald naar het Nederlands.

Vanaf vandaag zijn de boekjes, inclusief bijbehorende handleidingen, gratis te downloaden op coronazelfhulpbrochures.nl.

De boekjes gaan over angst voor het coronavirus, somber zijn, goede nachtrust, hulp bij het oplossen van problemen en hulp om actief te zijn en je fijner te voelen. Daarnaast is er een algemeen inleidend boekje. De serie is bedoeld om mensen met een verstandelijke beperking te helpen om over hun gevoelens te praten.

We hopen dat deze boekjes mensen met een verstandelijke beperking helpen om te gaan met de huidige situatie, waaraan we samen vorm moeten geven. Voel u vrij om dit bericht en de link naar de website te delen met cliënten, hun naasten, collega’s en andere mogelijke geïnteresseerden.

Prof. dr. Petri Embregts
Academische Werkplaats Leven met een verstandelijke beperking

person-holding-yellow-black-eyed-susan-flowers-in-bloom-1697912

Persoonlijk gebed in coronacrisis

Dit gebed is om kracht en vertrouwen in Gods nabijheid en uitzicht in deze tijd.

Gebed om kracht en vertrouwen in de 7de week van de paastijd (pinksternoveen)

Voorzie een rustige plek, en een beetje stilte vooraf en nadien.
Je kan het gebed ook downloaden en doorsturen naar mensen uit je omgeving.
Zo vormen we een ketting van biddende mensen, alleen, maar toch ook samen …

 

Kruisteken

In de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest. Amen.

Kom, Heilige Geest,
vervul de harten van uw gelovigen
en ontsteek in hen
het vuur van uw liefde.

(stilte)

Lezing van Gods Woord (Joh 16, 25-33)

Uit het evangelie volgens Johannes.

In die tijd zij Jezus tot zijn leerlingen:
“In beelden heb Ik hierover tot u gesproken;
er komt een uur, dat Ik niet meer in beelden tot u zal spreken,
maar Mij onomwonden tegenover u zal uiten omtrent de Vader.
Op die dag zult gij bidden in mijn Naam;
het is niet nodig te zeggen dat Ik bij de Vader uw voorspreker zal zijn,
want de Vader zelf heeft u lief omdat gij Mij liefhebt
en gelooft dat Ik van God ben uitgegaan.
Ik ben van de Vader uitgegaan en in de wereld gekomen;
weer verlaat Ik de wereld en ga naar de Vader.”
Toen zeiden zijn leerlingen:
“Kijkt, nu spreekt Gij onomwonden en gebruikt geen enkel beeld.
Nu zien wij dat Gij alles weet. Het is voor U niet nodig dat iemand U ondervraagt.
Wij geloven daarom dat Gij van God zijt uitgegaan.”
Jezus antwoordde hun: “Gelooft ge nu?
Zie, er komt een uur, ja het is er al,
dat gij naar alle kanten verstrooid wordt en Mij alleen laat.
Toch ben Ik niet alleen, want de Vader is met Mij.
Dit heb Ik u gezegd, opdat gij vrede zoudt bezitten in Mij.
Weliswaar leeft gij in de wereld in verdrukking,
maar hebt goede moed: Ik heb de wereld overwonnen.”

 

Uit psalm 104 (105)

Verheerlijk, mijn ziel, de Heer,
wat zijt Gij groot, Heer mijn God!

Met glorie en luister zijt Gij bekleed,
uw mantel is zuiver licht.

Vanuit uw schuren besproeit Gij de bergen,
de grond wordt gevoed door wat Gij haar geeft.

Gij doet voor de dieren het gras opschieten
en graan dat de mensen ten dienste staat.

Zodat de aarde hen voedsel verschaft
en wijn die de harten verblijdt;

En olie om hun gelaat te zalven,
en brood dat hun honger stilt.

Gij maakte de maan om de tijd aan te geven,
de zon weet wanneer zij onder moet gaan.

Dan maakt Gij het donker en valt de nacht,
dan zwerven de wouddieren rond.

De leeuwenwelpen brullen om prooi
en vragen hun voedsel aan God.

Zodra de zon opkomt trekken zij weg,
en leggen zich neer in hun holen.

Dat ziet men de mens, die zijn arbeid begint
en doorwerkt tot aan de avond.

Hoe veel is het wat Gij gedaan hebt, Heer,
en alles in wijsheid gemaakt,
de aarde is vol van uw schepsels.

En al deze dieren verwachten van U
dat Gij ze voedt op hun tijd.

Wat Gij voor hen uitstrooit verzamelen zij,
ze worden verzadigd als Gij uw hand opent.

Verbergt Gij uw aanschijn, dan worden zij angstig,
neemt Gij hun geest weg, dan komen zij om,
en keren terug tot de aarde.

Maar zendt Gij uw geest, dan komt er weer leven,
dan maakt Gij uw schepping weer nieuw.

De roem van de Heer blijve eeuwig bestaan,
Hij vinde zijn vreugde in al zijn schepsels.

Eer aan de Vader en de Zoon
en de Heilige Geest,

Zoals het was in het begin en nu en altijd,
en in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Zendt Gij uw Geest, Heer, dan komt er weer leven ... © Javon Swaby via Pexels

Aanroepingen

Zend uw Geest, Heer, dan komt er weer leven,
dan maakt Gij uw schepping weer nieuw.

Heilige Geest, adem die doet leven,
helper in onze nood,
trooster voor de bedroefden,
kom en woon in ons.

Zend uw Geest, Heer, dan komt er weer leven …

Heilige Geest, kracht voor de moedelozen,
die onze zwakheid wegneemt,
die ons doet opstaan uit onmacht,
kom en woon in ons.

Zend uw Geest, Heer, dan komt er weer leven …

Heilige Geest, die onze solidariteit bezielt,
die de volkeren verenigt,
die ons doet uitzien naar het Rijk Gods.
kom en woon in ons.

Zend uw Geest, Heer, dan komt er weer leven …

Heilige Geest, die ons verbindt met Jezus Christus,
die ons vreugde schenkt om het Evangelie,
die ons opent voor de grenzeloze liefde van de Vader,
kom en woon in ons.

Zend uw Geest, Heer, dan komt er weer leven,
dan maakt Gij uw schepping weer nieuw.

 

Onze Vader

 

Slotgebed

Eeuwige Vader,
in het leven van Jezus
hebt Gij getoond dat uw liefde geen grenzen kent.
In het Pasen van Jezus
hebt Gij een nieuw begin gemaakt met uw schepping.
De leerlingen die eerst bang en onzeker waren
hebt Gij vervuld van geloof en geestdrift.

Laat uw Geest nu ook over ons neerdalen
en vervul onze harten van uw liefde.
Geef hoop aan de zieken,
troost aan de bedroefden
en vrede aan wie rusteloos is.

Schenk nieuwe levenskracht aan uw schepping.
Doe ons groeien in het besef
dat wij één mensengemeenschap zijn.
En versterk het geloof van uw Kerk,
opdat wij – net als de eerste leerlingen –
kunnen bidden: ‘Maranatha!’
‘Kom, Heer Jezus, kom.’

Zegen

De Heer schenke ons zijn zegen,
Hij beware ons voor onheil
en geleide ons tot eeuwig leven.
Amen.

 

Download hier de printvriendelijk versie van dit gebed.

bron: kerknet

maria2

Waar gaat het katholieken om bij Mariaverering?

Waarom blijven katholieken toch zo vaak en graag achter in devoties die door de theologie inmiddels zijn ingehaald? Dit houdt het geloof niet levend, maar doet het juist stollen en maakt het tot een museumstuk.

De Italiaanse bisschoppen vragen de aandacht van Maria voor hun land ‘opdat zij het beschermt en redt van de coronapandemie’. Zij doen dit naar eigen zeggen als antwoord op een verzoek van vele gelovigen en de ‘consecratio’ (Latijn voor ‘toewijding’) vond op 1 mei plaats in de basiliek Santa Maria del Fonte presso Caravaggio, in de buurt van Bergamo.

De afgelopen weken deden tientallen afzonderlijke bisschoppen en hele bisschoppenconferenties hetzelfde, onder meer in Latijns-Amerika, Portugal, Spanje, Estland en Ierland.

Landen die zich toewijden aan Maria. Dat kan feitelijk helemaal niet.

Maar deze devotie van het ‘toewijden’ van een land of een regio aan Maria (of aan het ‘Onbevlekte Hart van Maria’) is vanuit theologisch oogpunt veel problematischer en omstredener dan velen schijnen te willen beseffen.

lees het volledige artikel in het Nederlands Dagblad. Het verscheen ook tegelijkertijd bij La Croix International

beeld:© https://www.aartsbisdom.nl/-ramonmangold-768×512.jpg

lege kerk

Nadenken over de kerk in na-coronatijd

Nu de coronacrisis over het hoogtepunt heen lijkt te zijn, beginnen steeds meer gedachten op te komen over de vraag: hoe moet het verder, niet alleen in de samenleving, maar ook met de kerk?

U vindt het op de site van de roerom

Behartenswaardige gedachten geeft de Tsjechische priester-theoloog Tomas Halík. Hij werd priester in de ondergrondse kerk in Tsjechië in de communistische tijd. Hij heeft een artikel geschreven met de waarschuwende titel: Gesloten kerken, een voorproefje van de toekomst?

Onder dat artikel verwante gedachten van Erik Borgman, die schrijft vanuit de Nederlandse situatie: Zoeken wij God wel?

Nu we nog aan het bijkomen zijn van de coronaperikelen, kunnen we de tijd benutten om de gedachten en prikkels van deze theologen eens tot ons te laten doordringen, en met elkaar te bespreken want de tijden worden anders, het wordt niet meer zoals het was.

 

 

kbo

Seniorenorganisatie KBO-PCOB opent Ouderen-Infolijn over corona

Seniorenorganisatie KBO-PCOB krijgt sinds de uitbraak van het virus SARS-CoV-2 veel vragen over de ziekte COVID-19.
Maar er melden zich ook ouderen die nu alleen thuis zitten en behoefte hebben aan een gesprek nu veel activiteiten stilliggen.

Voor al deze mensen heeft KBO-PCOB een speciale telefoonlijn geopend:
de Ouderen-Infolijn: 030-3400600, bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur.

“De medewerkers van KBO-PCOB bieden zoveel mogelijk senioren graag een luisterend oor. Want juist nu is het belangrijk dat we, met alle beperkende maatregelen, er voor zorgen wel verbonden te blijven met elkaar, zodat niemand zich alleen hoeft te voelen. Blijf omzien naar elkaar”, deelt de christelijke ouderenbond mede.

bron: kbo-pcob

crisis-in-de-kerk-eigen-schuld

Crisis in de Kerk: eigen schuld?

Kunnen we verwijtend wijzen met onze vinger? Wie is schuldig aan de crisis in de Kerk? Zo eenvoudig ligt het niet. Guido Dierickx zet enkele factoren op een rij.

Wanneer onze missionarissen na vele jaren terugkeren naar onze streken schrikken ze ervan: onze kerkgemeenschap verkeert in crisis. Het aantal kerkgangers is gedaald en blijft dalen, het aantal geestelijken daalt en blijft dalen, het aantal verenigingen met een duidelijke katholieke signatuur daalt en blijft dalen. Die missionarissen zijn nog niet gewend aan die evolutie, wij wel. Wij hebben de tijd gehad voor een evaluatie van de toestand, maar onze evaluaties lopen sterk uiteen.

Het zoeken naar verklaring mag niet uitlopen op het aanklagen van personen.

De meesten onder ons reageren met wrevel en zoeken naar schuldigen. Ongeveer zoals de aanhangers van een verliezende voetbalploeg de schuld leggen bij de coach, wijzen zij graag met de vinger naar de kerkleiders, naar pausen, bisschoppen, het Vaticaan. Maar dat is al te gemakkelijk. Het zoeken naar verklaring mag niet uitlopen op het aanklagen van personen. Het moet doorstoten naar factoren die werkzaam zijn in eigen kerkelijke kring of in de maatschappelijke omgeving. Een socioloog zou hier een onderscheid maken tussen interne (endogene) en externe (exogene) factoren.

Interne factoren en de crisis in de kerk

De interne factoren genieten in vele middens de voorkeur. Vele waarnemers blameren de preutse morele voorschriften van voor de seksuele revolutie. Of het Bijbelse fundamentalisme van voor de ontmythologisering. Of het klerikalisme van de kerkelijke gezagsuitoefening. Deze verklaringen genieten een grote bijval om redenen die voor de hand liggen.

De factoren die zij aanstippen zijn immers vatbaar voor hervorming door inspanningen in eigen kring, bijvoorbeeld door nieuwe kerkleiders. En bovendien passen zij goed in de spiritualiteit van een geloofsgemeenschap die gevoelig is voor oproepen tot bezinning en bekering. Aan een rouwmoedige erkenning van fouten en zonden heeft de Kerk steeds behoefte gehad. En ook nu mag zij deze kans niet voorbij laten gaan. ‘Zoek niet de splinter in het oog van de andere, maar veeleer de balk in het eigen oog.’

Het moeilijke van het bijbelse geloof

Dat gezegd zijnde verdient ook een andere verklaring onze aandacht. Die beklemtoont de uitdagingen waarmee onze kerkgemeenschap af te rekenen krijgt en die mede geleid hebben tot de huidige crisis. Het klinkt niet origineel maar het is waar. Het is moeilijk om het bijbelse geloof te verspreiden in een wereld die weinig open staat voor symbolisch denken. Moeilijk het kerkelijk gezag te vestigen in een wereld waar vele individuen geen vertrouwen hebben in gezagsdragers van welke aard dan ook. Moeilijk een christelijke moraal ingang te doen vinden in een wereld die doordrenkt is van hedonisme.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Die tw​eede verklaring verdient meer sympathie in kerkelijke kringen, niet omdat zij de enig juiste is, maar omdat zij al te vaak veronachtzaamd wordt. Nochtans valt een groter begrip voor de externe factoren onder wat wij het begrip voor ‘de tekenen van de tijd’ noemen.

Een concreet voorbeeld? Het verschijnsel van het kindermisbruik in (en buiten) de kerkgemeenschap is volgens de beschikbare gegevens in belangrijke mate toe te schrijven aan de seksuele revolutie in de tweede helft van vorige eeuw. En de amechtige reactie op dit probleem is in grote mate te wijten aan de gebrekkige kennis van de ernst van dit probleem.

‘De tekenen van de tijd verstaan’

Beide reeksen factoren werken op elkaar in. De interne zwakheden van onze Kerk hebben haar weerbaarheid tegen de externe uitdagingen aangetast. Onze al te moraliserende en al te gebrekkige intellectuele cultuur heeft tot gevolg dat vele van onze godsdienstleraren onmondig blijven tegenover de vragen van hun leerlingen waar het gaat om, bijvoorbeeld, bijbelkritiek, evolutieleer en kerkgeschiedenis.

Wij moeten steeds oog hebben voor het samenspel van interne en externe factoren

‘De tekenen van de tijd verstaan’ betekent een onderscheid kunnen maken tussen interne en externe factoren. Hierbij een oud voorbeeld van hoe het niet moet. Sommige bijbelse profeten hebben het volk opgeroepen om enkel op Yahweh te vertrouwen tegen de dreiging van de Assyrische en Babylonische legers. Terecht. Maar zou dat de nederlaag afgewend hebben? Zij hebben het overwicht van de vijandelijke legers, de externe factor, onderschat en al te streng het pragmatisme van sommige van hun koningen veroordeeld. Dergelijke fout moeten wij vermijden.

Om met de crisis in de Kerk om te gaan moeten wij steeds oog hebben voor het samenspel van interne en externe factoren. Het is in onze samenleving, ondanks alle goede wil, niet meer mogelijk om een kerkgemeenschap te handhaven die even sterk staat als vroeger. Niet meer mogelijk en allicht ook niet wenselijk.

bron: igniswebmagazine

 

Over de auteur

Meer van deze auteur 

Guido Dierickx SJ is een Vlaamse jezuïet. Doceerde politicologie, sociologie en godsdienstsociologie aan de Universiteit Antwerpen. Hij is redacteur van Ignis Webmagazine.

voor meer nieuws uit de katholieke wereld: bezoek www.deroerom.nl

p&p

Soester Kerkgeschiedenis

door René van Hal in het Soester Venster (KBO)

 

  • Petrus en Paulus en hun verbondenheid met Soest
    door René van HalWanneer je vanaf de Oude Kerk richting Station Soestdijk fietst tref je vlak voor de rotonde bij de Dalweg, langs de Steenhoffstraat een beeldengroep aan voor de ingang van De Sleutel. Het zijn de apostelen Petrus en Paulus. Petrus met in zijn hand de sleutel en Paulus die zijn hand op steekt en ons vraagt op te letten. De beelden vormen natuurlijk een relatie met de naastgelegen Petrus en Pauluskerk, waar in de maand september jl. werd gevierd dat deze 50 jaar geleden werd gebouwd.
    De verbondenheid van de apostelen Petrus en Paulus met Soest gaat echter al eeuwen terug. In deze bijdrage blikken we terug op meer dan 660 jaar historie.Eerste katholieke kerk in Soest met als patronen Petrus en Paulus

    Rond 1350 werd in Soest de eerste katholieke kerk gebouwd op de plek waar nu de Oude Kerk staat. Deze kerk, vermoedelijk alleen een schip dus nog zonder toren, werd gewijd aan de apostelen Petrus en Paulus en stond op een wat hogere plek in de huidige Kerkebuurt om het gebouw te vrijwaren van wateroverlast. Het water van de Zuiderzee bereikte bij storm delen van Soest. De supervisie over deze kerk en vele andere kerken in de regio berustte bij de Benedictijner Abdij (Utrecht/ Leusden).

    In zowel 1356 als 1481 is Soest en ook de kerk in de strijd tussen de bisschoppen van Utrecht en de Graven van Holland platgebrand.
    In 1482 is gestart met de bouw van een nieuwe katholieke kerk in Soest. Dit keer met een toren. Ook deze kerk was gewijd aan de beide apostelen.

    Wat nu niet meer te zien is, bevatte die kerk zoals gebruikelijk in de katholieke kerken verschillende beelden, waaronder die van de apostelen Petrus en Paulus. De inwoners van Soest hebben in de aanloop naar de Reformatie deze beelden al uit de kerk verwijderd en opgeborgen op een veilige plek onder de toren. Bij de restauratie van de Oude Kerk in 1905 werden deze beelden teruggevonden en overgebracht naar het Rijksmuseum in Amsterdam. De onderhoudsstaat van deze beelden is echter zo teer dat ze niet meer tentoongesteld kunnen worden. Wel zijn de beelden recent nog gefotografeerd en is er een unieke fotocollectie van samengesteld die op gezette tijden wordt gepresenteerd (zoals tijdens de Open Monumentendagen in 2018 en 2019). Op Kerstavond 1580 is op last van de Staten van Utrecht deze kerk onttrokken aan de katholieke erediensten.

     

    Van 1580 tot 1853

    In de eeuwen na de Reformatie zijn de inwoners van Soest “katholiek” gebleven en hebben hun vieringen op diverse plekken in het dorp gehouden. Daarbij werd gebruik gemaakt van rondreizende priesters

    die de vieringen celebreerden. Dat gebeurde vaak in een schuur bij een boerderij. De meeste parochianen waren in die tijd nl. agrariërs.

    Het was zeker in die eeuwen een “arme” gemeenschap, die weinig te verteren had. Daarom ook dat de teerdagen van het Gilde zo uitbundig werden gevierd omdat dit het enige moment was dat er “vlees” werd gegeten. Rond 1692, toen in Soest weer een pastoor (Johannes van Hagen) actief was is een eerste eenvoudig godshuis ingericht in een bestaande opstal. In 1756 werd dit uitgebouwd tot een kerkje en in 1836 zelfs van een torentje voorzien. Ook toen waren Petrus en Paulus de patronen van de Soester katholieke gemeenschap.

    1853 Bouw nieuwe Petrus en Pauluskerk

    In 1851 werd Mgr. Willem Steenhoffbenoemd tot pastoor in Soest.
    Dat gebeurde in een periode dat er weer katholieke kerken in Noord­Nederland gebouwd mochten worden. De overheid bemoeide zich echter wel zeer indringend met de bouw van deze kerken omdat zij voor elk ontwerp eerst toestemming gaven alvorens dit gebouwd mocht worden. In veel gevallen was ook het bouwontwerp er een dat mede door hen werd vormgegeven. In die tijd zijn veel zgn. Waterstaatskerken gebouwd, waarbij de overheid ook medefinancier was. Voor Soest gold dat niet, want pastoor Steenhoff wist in zijn eerste jaar in onze gemeente na het presenteren van zijn plannen in 2 weekenden 30.000 gulden te vergaren, voldoende om de kerk te bouwen. Dat gaf hem ook de gelegenheid er een Italiaans accent aan te geven. Hij had nl. zijn priesteropleiding in Rome gevolgd en was aldaar priester gewijd. Ook deze kerk werd gewijd aan de apostelen Petrus en Paulus. Aan de voorgevel aan de zijde van het Kerkplein prijken ook nu nog hun beeltenissen. De nieuwe kerk werd in 1853 in gebruik genomen. Bij deze beelden is in het latijn de volgende tekst aangebracht: “Ter verheerlijking van de prins der apostelen (Sint Petrus) als ook de leraar der heidenen (Sint Paulus) aan Christus Verlosser, De katholieke bevolking van Soest.

     

    Pastoor Willem Steenhoff

    Alhoewel Willem Steenhoff eigenlijk een wetenschapper was, die ook jarenlang als hoogleraar aan het seminarie in Warmond verbonden is geweest, lag zijn hart toch bij de zielzorg. Vandaar ook zijn overstap naar en benoeming in Soest. Hij wist de parochie vanaf 1851 met zo’n 2900 zielen tot bloei te brengen. Hij liet niet alleen een kerk bouwen, maar was ook de man achter de komst van de Zusters van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort naar Soest voor onderwijs en ouderenzorg en tevens de bouw van het Sint Jozefgesticht (1868), de bouw van de Bonifaciusschool (1871) als eerste fase van het latere Sint

    Jozef gebouw, maar ook de inrichting en uitbouw van het Kerkhof aan de Dalweg met het nog steeds bestaande poortgebouw (1876).

    Hij overleed op 64jarige leeftijd op Tweede Kerstdag 1880 en heeft veel voor de Soester (katholieke) gemeenschap betekend. Naar hem is ook in 1911 de huidige Steenhoffstraat genoemd.

    1969 Nieuwbouw Petrus en Pauluskerk

    Na veel discussie en voorbereiding is in 1968 de uit 1853 stammende kerk afgebroken. Alleen de toren ( eigenlijk verhoogde voorgevel) is blijven staan. Op de fundamenten is een nieuwe kerk gebouwd welke in 2002 is uitgebreid met een Stiltecentrum en in 2011 met Ontmoetingscentrum De Sleutel. Bij de ingang van beide hiervoor genoemde uitbreidingen staat de beeldengroep Petrus en Paulus. Deze beeldengroep is gemaakt door Zuster Marie-José van der Lee, een van de Zusters Augustinessen van Sint Monica die haar atelier had in het klooster van De Stad Gods langs de weg van Baarn naar Hilversum.

    De beeldengroep was ontworpen en gemaakt voor een van de kerken in Haarlem. Daarbij zijn de beelden gegoten door de firma Joosten die jarenlang in Soest aan de Smitsweg een bronsgieterij had. Nadat de beelden in Haarlem plaats moesten maken zijn deze begin van deze eeuw in Soest terecht gekomen en hebben een opvallende plaats bij de Petrus en Pauluskerk gekregen.

     

Vieringen door de week

H. Nicolaas Baarn 

Lauden: iedere werkdag 8.15 – 8.30 uur

Eucharistie: dinsdag 19.00 – 19.45 uur

woensdag/donderdag: 8.45 – 9.30 uur

vrijdag: 19.00 – 20.00 uur

HH. Michael en Laurens de Bilt

Eucharistie: eerste dinsdag van de maand 10.00 uur

Gebedsviering: overige dinsdagen van de maand 10.00 uur

H. Nicolaas Eemnes

Donderdag 10 uur, afwisselend Eucharistie en Gebedsviering

Willibrord Soest, Petrus en Pauluskerk

Woensdag 9.00 uur, Vrijdag 9.00 uur, afwisselend Eucharistie en gebedsviering

 

Contact

Parochiesecretariaat HH. Martha en Maria:
Steenhoffstraat 41
3764 BJ Soest
KvK nr 74836048
Bereikbaar op maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 13.00 uur.
E-mailadres: info@marthamaria.nl
Telefoonnummer: 035-6011320

U kunt ook het contactformulier gebruiken.