Eucharistische vroomheid na de lockdown

door GUIDO DIERICKX SJ   –

Wat misten we  toen we weken lijfelijk niet aanwezig konden zijn bij de eucharistieviering? De coronacrisis bracht een reflectie op gang over enkele essentiële aspecten van de eucharistie. Guido Dierickx over de geloofsgemeenschap.

Het leven in weken van lockdown heeft ons, gelovigen en kerkgangers, iets geleerd. Om te beginnen dat er zoiets aangeboden kan worden als virtuele misvieringen. Over die ontdekking zijn vele opgetogen stemmen te horen. Virtuele vieringen hebben immers onmiskenbare voordelen. Als het kerkgebouw onverbiddelijk op slot gaat, kan je dankzij de wonderen van het internet er toch nog een beetje bij aanwezig zijn en dat zonder verplaatsing en zonder parkeerproblemen. Dat voordeel kan banaal klinken maar het is een voordeel waarvoor vele mensen toch wel gevoelig zijn en zullen blijven. 

Maar een geloofsgemeenschap moet niet ideaal zijn.

Minder banaal is het dat virtuele misvieringen in de regel bijzonder verzorgd zijn. Er is een homilie te beluisteren die ongewoon goed is en die weerklinkt in een kerkelijke ruimte die ongewoon stil en ingetogen is. Nee, virtuele vieringen hebben iets te bieden voor alle gelovigen die eucharistische vroomheid op prijs stellen en niet alleen voor gelovigen die gehandicapt zijn en zich niet kunnen verplaatsen naar het vertrouwde kerkgebouw.

Hebben we zo een nieuwe stijl van misviering ontdekt en zal die in de toekomst de dominante stijl worden, zeker in streken met een nijpend tekort aan priesters en toegankelijke kerkgebouwen? Hopelijk zal het niet zover komen. 

De ideale geloofsgemeenschap bestaat niet

Want wat wij er vooral van geleerd hebben, is wat eraan ontbreekt en wat de vaak onderschatte rijkdom vormde van de misviering waarbij de gelovigen lijfelijk aanwezig zijn. Of wat althans de rijkdom zou kunnen zijn van die meer traditionele misviering. De viering van de eucharistie hoort de viering te zijn van en door een gelovige gemeenschap. De deelnemers aan die viering horen niet enkel betrokken te zijn bij de woorden en de gebaren van de voorganger, maar ook bij die van alle andere aanwezigen. 

Soms kan de lijfelijke aanwezigheid van die anderen ons ergeren. We horen die twee oudjes achter ons fezelen, we zien die twee broertjes voor ons aan elkaar trekken en duwen. Die horen eigenlijk niet thuis in de ideale geloofsgemeenschap. Maar een geloofsgemeenschap moet niet ideaal zijn. Het is goed dat ze er bij zijn, om ons eraan te herinneren dat wij lid zijn van een gemeenschap in wording.

Alleen kerkgangers met een heel individualistische eucharistische vroomheid kunnen daarmee tevreden te zijn.

Trouwens, zij vormen geen echte hinder wanneer wij tegelijk vele andere mensen met overgave horen zingen en stil zien bidden. Al die mensen, de ons bekende en de ons onbekende mensen, laten zich kennen als biddende mensen, zo anders dan gewoonlijk in hun dagdagelijkse leven. Is dat geen wonderlijke ervaring? Wij zijn niet alleen. Die andere, soms onbekende mensen gaan met ons mee op weg naar de vorming van de geloofsgemeenschap. Kan je die ervaring opdoen als je op je scherm kijkt naar een virtuele viering? Alleen kerkgangers met een heel individualistische eucharistische vroomheid kunnen daarmee tevreden te zijn.

Als de gemeenschapsvorming wel lukt

Nu weten wij maar al te goed dat die gelovige gemeenschapsvorming tijdens vele misvieringen niet helemaal tot volle bloei komt. Al te dikwijls geraakt de gemeenschapsvorming niet verder dan braafjes naast elkaar zitten, zonder elkaar te storen. Dat is te betreuren, het gevolg van te betreuren theologische opvattingen en van dwingende praktische overwegingen. 

De misviering is in beginsel geen individueel maar een collectief gebeuren.

Maar soms lukt het beter dan anders. Het lukt beter wanneer de aanwezigen elkaar na de dienst op het kerkpleintje begroeten en kennis kunnen maken met onbekenden en opnieuw en beter kennis kunnen maken met bekenden. Het lukt nog beter wanneer de kerkdienst in het teken staat van een huwelijk of van een uitvaart. De reden ligt voor de hand. Dan kennen vele aanwezigen elkaar al van tevoren, als familieleden en vrienden, kortom als leden van een reeds bestaande gemeenschap of als mensen die bij een bestaande gemeenschap willen aansluiten. 

Anders dan een privé-mis

Is dat niet wat een eucharistische viering zou moeten zijn: de bekroning van een bestaande geloofsgemeenschap of althans het begin van een geloofsgemeenschap? Dat geeft aan een misviering een heel ander betekenis dan die van een privé-mis die iedere priester, desnoods alleen, iedere dag moet opdragen. De misviering is in beginsel geen individueel maar een collectief gebeuren. Zo staat het beschreven in de brieven van Paulus en in de Handelingen van de Apostelen. Daarin vonden de eerste misvieringen plaats in huiskerken, te midden van de familie en het personeel van een vooraanstaande gelovige.

Over de auteur

Guido Dierickx SJ is een Vlaamse jezuïet. Doceerde politicologie, sociologie en godsdienstsociologie aan de Universiteit Antwerpen. Hij is redacteur van Ignis Webmagazine.

Kiest het CDA het kamp van de vrekken en de visielozen?

door JOS VAN GENNIP

De christendemocraten getuigen er in het debat over Europa en vluchtelingenkinderen niet van makkelijk te kiezen voor richtinggevende waarden, ziet Jos van Gennip. Hij weet dat het anders kan als hij Angela Merkel hoort zeggen: “Waarom sta ik hier anders dan omdat ik christen ben?”

Was het een directe inmenging van de paus zelf in de Nederlandse politiek? Op de Paasmorgen van dit jaar schalde niet het gebruikelijk “Dank voor de bloemen uit Olanda’’ over het – nu lege – Pietersplein, maar een vermaan over het gebrek aan solidariteit van de rijkere landen in de EU ten opzichte van de zwaarst getroffenen door de coronacrisis. Iedere ingewijde voelde onmiddellijk aan dat Franciscus het had over Nederland als aanvoerder van “de vrekken’’.

Beschamend, die hardvochtigheid

Twee maanden later bevestigde een opinieonderzoek dat de meeste aanhangers van het CDA grote bezwaren hebben tegen de voorstellen van de Europese Commissie en van de plannenhttps://nl.wikipedia.org/wiki/Jos_van_Gennip van het koppel Macron-Merkel terzake de drieslag redding-sanering-vergroening van de Europese economieën.

Het CDA durft kennelijk geen vuist te maken tegen een onbuigzame VVD

Bij dat andere dossier, het naar hier laten komen van een paar honderd minderjarige vluchtelingen op de Griekse eilanden, durft het CDA kennelijk ook geen vuist te maken tegen een onbuigzame VVD. Duitsland, zelfs Luxemburg en andere EU-lidstaten schaamden zich voor zoveel hardvochtigheid.

De komende dagen zal blijken of op een derde belangrijk punt, te weten het omdraaien van de drastische bezuinigingen op onze internationale samenwerking, er wat ruimhartigheid en barmhartigheid in het regeringsstandpunt te bespeuren valt. Juist nu, nu de Afrikaanse landen terecht vrezen teruggeworpen te worden tot het niveau van honger en armoede van twintig, dertig jaar geleden. De Duitse Bondskanselier stelt intussen dat Europa de zorg voor Afrika de hoogste prioriteit moet geven. Het Duitse voorzitterschap, dat op 1 juli ingaat, probeert dat in beleid om te zetten.

Het kamp van de vrekken

Wat is er in Nederland in het algemeen en in het CDA in het bijzonder toch aan de hand, dat we het kamp van de vrekken en soms zelfs de visielozen hebben kozen? De christendemocraten waren nota bene ooit de pionier van dat unieke Europese eenwordingsproces, waarin op basis van een christelijke overtuiging ingezet is op verzoening, vrede, vrijheid en voorspoed.

Een van de antwoorden is zeker gelegen in de innerlijke secularisering van deze beweging, en met name de verleiding om de ‘C’ van christelijk te vervangen door die van centrum of conservatief.

De C van CDA vervangen?

Rik Torfs, de voormalig rector magnificus van de KU Leuven, wees op het grote gevaar hiervan. Een jaar geleden verliepen ook in Vlaanderen de verkiezingen voor de christendemocraten dramatisch. Velen weten dat aan de weerzin van een intussen ook geseculariseerd gewest om op een christelijke partij te stemmen. Dus vervang die C toch door centrum.

Zo zou een encycliek als Laudato Si’ ook bij het CDA verinnerlijkt moeten worden.

Maar, zegt Torfs, als je alleen maar middenpartij wilt zijn, bepalen de flanken, soms zelfs de extremen, wat jouw positie is. Als die flanken zich sterk naar rechts bewegen, moet je wel meebuigen, wil je in het midden blijven.

En dat is precies wat nu gebeurt bij het CDA, waar de invloed van de opiniepeilers groot is geworden. En als die constateren dat de kiezers het zat zijn om nog meer geld naar die verspillers in Zuid-Europa te brengen, of om nog meer vluchtelingen op te nemen, of om dure euro’s naar corrupte regimes over te maken, dan is dat een onontkoombaar gegeven, willen we de populisten niet nog meer electorale kansen geven. De meeste christendemocratische leiders zullen niet ontkennen dat er wel degelijk belangrijke, richtinggevende waarden in het spel zijn, maar die lijken in het huidige klimaat toch niet te realiseren.

Een hoopvol spoor

Er is ook een andere positionering denkbaar. Ook in even zwaar geseculariseerde deelstaten van de Bondsrepubliek als Noordrijnland-Westfalen kunnen overtuigde christendemocraten verkiezingen winnen zonder populistische concessies. Dat begint niet met een selectie van de kandidaten op kerkbetrokkenheid, maar met een duidelijke aansporing en facilitering van de rijke ontdekkingstocht door de kracht de zeggenschap van het evangelisch en katholiek-sociaal denken. Zo zou een encycliek als Laudato Si’ ook bij het CDA verinnerlijkt moeten worden.

“Waarom sta ik hier anders dan omdat ik christen ben?”

En dat draagvlak? Politiek leiderschap vraagt meer dan ooit de moed om zelf draagvlak voor je overtuigingen te willen en te durven te scheppen. De bondskanselier laat bij menige gelegenheid zien dat dat kan, als het moet en als je het durft. “Waarom sta ik hier anders dan omdat ik christen ben?”

Merkel steunen of afvallen?

Zo’n veertig jaar geleden waren nogal wat CDA’ ers beducht voor samenwerking met de CDU. Die was toch niet echt christendemocratisch. In het komende half jaar van het Duitse voorzitterschap van de EU zijn de rollen omgekeerd: volgen wij op essentiële onderdelen die inzet om “Europa wieder stark zu machen, in Gemeinsamkeit”, zoals het motto van dit voorzitterschap luidt, Europa dat intern en wereldwijd “een anker van stabiliteit’’ moet zijn.

Zijn de overtuigingen en de engagementen van het CDA nog sterk genoeg om mevrouw Merkel in die historische inzet tegen de chaos en tegen de onverschilligheid niet af te vallen, maar te steunen? Er zijn nog vele krachten binnen het CDA die bereid zijn hier hun nek voor uit te steken en de partij niet af te schrijven, nu het nog kan…

over de auteur

bron: igniswebmagazine

beeld: © sidint.net

Kleuterkerk weer gestart in de Caroluskerk

Op zondag 28 juni konden we alweer starten met Kleuterkerk omdat dit een kinderactiviteit is. We hebben ons verdiept in het verschijnsel reizen. Reizen doe je voor je plezier, zo bespraken we, of omdat je naar je familie gaat of om te werken. Een paar kinderen hadden hun eigen reiskoffer mee met daarin het allernoodzakelijkste voor de reis. Dat was voor allemaal een knuffel. Maar tandpasta, kleding en je fietssleutel moesten ook mee.

Heel bijzonder is het wanneer je gaat reizen om de wereld te vertellen over Jezus. Dat deed Paulus. Hij reisde door veel landen. En dat zonder het vliegtuig te gebruiken. Die reis konden we nadoen door door de kerk te trekken. Er kwamen steeds meer kindjes bij die ook op reis wilde om te vertellen over Jezus.

Als alles goed gaat, is er in het najaar weer kleuterkerk in Soesterberg. We hebben de volgende vieringen gepland. We beginnen steeds om twaalf uur:

13 september: Het begin van Jezus openbare leven op een bruiloft.

4 oktober: Wat een mooie dieren heeft God gemaakt!

6 december: Delen van wat je hebt:  Sinterklaas en een weduwe.

Wil je een week tevoren een mailtje om je te helpen herinneren aan kleuterkerk? Geef je mailadres dan even door aan sarot@marthamaria.nl

 

Samen vieren

Vanaf 1 juli gaan we weer samen vieren. Iedereen is weer van harte welkom in onze kerken! Wel zullen er een aantal dingen gaan veranderen. We zetten de belangrijkste op een rijtje.

  • Voor het bezoeken van de meeste vieringen is vooraf reserveren verplicht. Dit kan vanaf 4 dagen voor de viering op onze website. Klik hier voor de pagina waar je kan reserveren.
  • Kom niet naar een viering als je verkouden bent, benauwd bent of koorts hebt.
  • Houd 1,5 meter afstand
  • Desinfecteer je handen bij binnenkomst
  • Volg de instructies op van de organisatie
  • Je krijgt een aangewezen plek in de kerk, het is op dit moment dus niet mogelijk dat je op je eigen plek kan zitten
  • Blijf de hele viering op je plek zitten, bij het communie delen komt de priester naar je toe
  • Meezingen mag niet, meebidden natuurlijk wel
  • Nies in je elleboog

We hopen iedereen snel weer te ontmoeten!

Onze Michaël-Laurens locatie heeft een prachtig filmpje gemaakt, waarin te zien is hoe het samen vieren er de komende tijd uit gaat zien. Ook als je naar een van onze andere locatie komt geeft dit filmpje een goede indruk hoe we op dit moment samen vieren in onze kerken.

 

 

 

Kleuterkerk Soesterberg 28 juni 12.00 uur Op reis

Tot onze vreugde is vieren met de kinderen het eerste wat we weer kunnen oppakken in de kerk. We starten 28 juni met een kleuterkerk in Soesterberg. De viering gaat over reizen. Wanneer ga je op reis, waarom ga je op reis en wat moet je doen als je op reis wilt gaan. We vertellen over de bijzondere reizen van Paulus, die de wereld rond trok om iedereen te vertellen over Jezus.

Het zou leuk zijn als de kinderen een koffertje meenamen met daarin iets dat zij beslist mee zouden willen nemen op reis.

We proberen buiten limonade en koffie te drinken en ons lekkers te delen, maar als het weer erg slecht is, is de zaal gelukkig groot genoeg om de anderhalve meter aan te houden voor de volwassenen.

Helaas zijn er nog wel wat coronabeperkingen.

  1. Zouden jullie je willen aanmelden bij Wies Sarot als je komt? (sarot@marthamaria.nl)
  2. Kom alleen als je gezond bent.
  3. Maximaal één volwassene per kind (hopelijk alleen voor deze keer)
  4. Ook in de kerk moeten de volwassenen anderhalve meter afstand houden. De kinderen mogen gewoon op onze mooie zitzakken plaatsnemen. Voor de volwassenen zijn er gereserveerde plaatsen.

 

Coronazelfhulpbrochures

Het coronavirus heeft een enorme impact, ook op het leven van mensen met een verstandelijke beperking. Om hen te ondersteunen in deze onzekere en soms angstige tijden, heeft de Universiteit van Glasgow een serie online zelfhulpboekjes geactualiseerd en opnieuw gepubliceerd. De Academische Werkplaats Leven met een verstandelijke beperking heeft deze boekjes vertaald naar het Nederlands.

Vanaf vandaag zijn de boekjes, inclusief bijbehorende handleidingen, gratis te downloaden op coronazelfhulpbrochures.nl.

De boekjes gaan over angst voor het coronavirus, somber zijn, goede nachtrust, hulp bij het oplossen van problemen en hulp om actief te zijn en je fijner te voelen. Daarnaast is er een algemeen inleidend boekje. De serie is bedoeld om mensen met een verstandelijke beperking te helpen om over hun gevoelens te praten.

We hopen dat deze boekjes mensen met een verstandelijke beperking helpen om te gaan met de huidige situatie, waaraan we samen vorm moeten geven. Voel u vrij om dit bericht en de link naar de website te delen met cliënten, hun naasten, collega’s en andere mogelijke geïnteresseerden.

Prof. dr. Petri Embregts
Academische Werkplaats Leven met een verstandelijke beperking

Een woord bij Pinksteren van diaken Nieuwenhuis

Antwoordpsalm op Pinksteren: Psalm 104 (ged.)
Antifoon: Zendt Gij uw geest, dan komt er weer leven,
dan maakt Gij uw schepping weer nieuw.

Verheerlijk, mijn ziel, de Heer,
wat zijt Gij groot, Heer mijn God!
Hoe veel is het wat Gij gedaan hebt, Heer,
de aarde is vol van uw schepsels.

Neemt Gij hun geest weg, dan komen zij om,
en keren terug tot de aarde.
Maar zendt Gij uw geest, dan komt er weer leven,
dan maakt Gij uw schepping weer nieuw.

De roem van de Heer blijve eeuwig bestaan,
Hij vinde zijn vreugde in al zijn schepsels;
mogen mijn woorden Hem aangenaam zijn,
dan zal ik mij in de Heer verheugen.

‘Zendt mij uw geest,’ zo mag op Pinksteren de dringende oproep klinken. Zonder de heilige Geest kunnen wij niet. Zonder de heilige Geest zou er geen geloof zijn, zouden er geen geloofsgetuigen zijn, zouden er geen geloofsverkondigers zijn, zou er geen Evangelie zijn, zouden wij Christus niet kennen, en dus ook de Vader niet, er zou geen Kerk zijn, er zou niemand gedoopt zijn en zeker niet gevormd, het geloof zou niet gevierd worden.
Kortom, wij zouden God niet kennen, wij zouden van zijn bestaan niet weten. Wij zouden overgeleverd zijn aan de struggle for life gedurende de korte tijd dat we hier op aarde zijn. We zouden namelijk niet weten van de schepping door God, van Gods grote daden onder de mensen, van de geboorte van zijn Zoon, van diens dood en vooral ook verrijzenis, en van zijn zitten aan de rechterhand van de Vader. We zouden niet weten wat de Vader voor ons nog in het verschiet heeft: dat wij uitverkoren zijn te delen in zijn erfenis. Er zou geen hoop zijn, en dus zou het leven weinig zin hebben.
En daarom luidt het vervolg: ‘Dan komt er weer leven.’ De heilige Geest brengt leven, Hij geeft zin aan het leven, aan het gewone leven van alle dag. Want de heilige Geest is de grote Helper die ons bemoedigt, troost, sterkt, inzicht verschaft, doet geloven, ons leidt in het maken van de juiste keuzes, zelfs ons leidt in ons bidden. En dat doet Hij dus in de kerk, maar vooral ook in ons gewone leven: thuis, op het werk, onderweg, op vakantie, overdag én ‘s nachts, als we gezond of ziek zijn, of we nu blij zijn of verdrietig. Dat moet een bemoedigende gedachte zijn in een tijd waarin het vieren van het geloof zo onder druk staat.
“Waar moet ik die heilige Geest dan zoeken, en wat wordt van mij verwacht?” vragen mensen wel eens. En ze kijken dan al zoekend rondom zich heen. Maar Jezus zegt in het Evangelie: “Gij kent Hem, want Hij blijft bij u en zal in u zijn.” (Joh. 14,17) Met andere woorden: ‘Keer in jezelf. Dáár vind je Hem. Geef de heilige Geest een kans. Geef je aan Hem over. Vertrouw je aan Hem toe. En laat de wereld even de wereld.’
Maar dat laatste is nu net het lastige. Vooral nu we de sacramenten en het samen vieren slechts sporadisch kunnen beleven. Want we zijn toch zo vol van de dingen van de wereld: constant zijn we eigenlijk krampachtig bezig grip te houden op het gebeuren om ons heen. We zijn bang het initiatief uit handen te geven. En toch wordt van ons gevraagd een beetje los te komen van die wereld. Dat kost allereerst wat tijd. God zoeken kost gewoon tijd. Hij vraagt dat u er even rustig bij gaat zitten, uw gedachten hun plaats laat vinden, en dat u dan probeert in overgave, dus in liefde, te zeggen: “Heer, ontferm U over mij.” Eigenlijk zoudt u dat elke dag een keer moeten doen. En niet gelijk opgeven als er tegenwerking komt. Los komen van de wereld kost ook volharding. Op den duur zult u zien, dat bepaalde gezegdes meer inhoud gaan krijgen. En ook zal het u helpen bij het maken van keuzes. Onze paus legt nogal de nadruk op de onderscheiding van de geest, waarmee hij bedoelt: ‘Geef de heilige Geest de kans, de tijd en de ruimte.’ Pinksteren is het feest van de uitstorting van de heilige Geest, van zijn gaven die leiden tot zijn vruchten.
Wie kan ons daarin tot voorbeeld zijn? Nu treft het dat Pinksteren dit jaar op 31 mei valt, de laatste dag van de Mariamaand mei. De dag ook waarop we anders ‘Het bezoek van Maria aan Elizabeth’ vieren. Als er iemand is die voor ons een voorbeeld is in de overgave aan de heilige Geest, dan is zij het wel. Juist daardoor is zij na haar Zoon de voornaamste voorspreekster: Moeder van de Kerk. En dat vieren we de eerste dag na Pinksteren, op Tweede Pinksterdag. De heilige Geest en Maria: dit jaar worden zij ons tezamen gegeven. Viel het u misschien ook al op dat de eerste regel van psalm 104 bijna woordelijk hetzelfde klinkt als de lofzang van Maria: ‘Hoog verheft nu mijn ziel de Heer’?
‘Zendt mij uw Geest, dan komt er weer leven, dan maakt Gij uw schepping weer nieuw.’ Ja, moge het zo zijn, Amen. Zalig Pinksteren!

Diaken Jan Nieuwenhuis
diakennieuwenhuis@gmail.com
035-5420208

Vieringen door de week

H. Nicolaas Baarn 

Lauden: iedere werkdag 8.15 – 8.30 uur

Eucharistie: dinsdag 19.00 – 19.45 uur

woensdag/donderdag: 8.45 – 9.30 uur

vrijdag: 19.00 – 20.00 uur

HH. Michael en Laurens de Bilt

Eucharistie: eerste dinsdag van de maand 10.00 uur

Gebedsviering: derde dinsdag van de maand 10.00 uur

H. Nicolaas Eemnes

Donderdag 10 uur, afwisselend Eucharistie en Gebedsviering

De wekelijkse vieringen in de Willibrord Soest zullen starten in september

 

Contact

Parochiesecretariaat HH. Martha en Maria:
Steenhoffstraat 41
3764 BJ Soest
KvK nr 74836048
Bereikbaar op maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 13.00 uur.
E-mailadres: info@marthamaria.nl
Telefoonnummer: 035-6011320

U kunt ook het contactformulier gebruiken.